“Ik wil graag in de vakantie oefenen met rekenen zónder dat mijn zoon doorheeft dat we aan het oefenen zijn, want dan haakt ‘ie meteen af.”
Wil jij dit ook? Check dan deze blog, want het zit VOL met spellen om te spelen deze zomer. Ik heb de blog opgedeeld in spellen voor kinderen die naar groep 3 gaan en voor kinderen die naar groep 4 gaan.
Bij elk spel beschrijf ik kort welke rekenvaardigheden je oefent en hoop ik je een indruk te geven van het spel, zodat je kunt inschatten of het iets voor jouw kind kan zijn.
Lees verder onder de foto of klik hier als je meteen verder wilt lezen bij groep 4.
Gaat jouw kind van groep 2 naar groep 3, dan adviseer ik deze spellen:
1. Halli Galli: aantallen overzien en splitsen van getallen tot 5
Bij dit spel draai je om de beurt een kaart om en legt die op een stapel bij de bel. Liggen er in totaal precíes 5 dezelfde vruchten, dan moet je op de bel slaan. Wie ziet dit het snelst? Die mag alle kaarten hebben. Geef je kind soms net wat meer tijd dan jijzelf nodig hebt, dan is het erg leuk om samen te spelen. Hoe vaker je oefent hoe meer je op gelijk niveau zult komen. Je leert snel aantallen overzien zonder ze te tellen (subitueren) en op allerlei manieren 5 samenstellen, een geweldige basis bij het goed en snel leren splitsen in groep 3.
2. Rummikub: telrij tot 13 & buurgetallen
Dit is een echte vakantieklassieker. Met stenen op opzetplankjes die je probeert op tafel te leggen door gekleurde cijfers en slimme combinaties met elkaar te matchen. Vaak hebben mensen niet in de gaten dat dit leerzaam is. Je maakt immers gewoon korte reeksen? Nou, met deze reeksen leg je (stukken van) de telrij en ze bevatten de zogenoemde “buurgetallen”. Met de buurgetallen van 8 kun je bijvoorbeeld 7, 8, 9 leggen. Het goed kennen van de volgorde van de getallen in het begin van de telrij helpt enorm bij het leren optellen en aftrekken tot 10 in groep 3. Je mag in dit spel starten als je 30 punten kunt neerleggen, daar kan even wat hulp bij nodig zijn. Eventueel kun je deze regel ook veranderen naar: je moet altijd starten met 2 reeksen.
3. Qwixx: twee dobbelstenen optellen
Wat heb ik dit spel veel gespeeld tijdens vakanties, het is een snel dobbelspel waar officieel 8+ op staat, maar als je helpt met de puntentelling een perfect spel voor de overgang naar groep 3. Je gooit bij Qwixx met 6 dobbelstenen, 2 witte en 4 gekleurde. De witte dobbelstenen tel je altijd bij elkaar op en dat noem je hardop. Dit getal mogen alle spelers op hun scoreblad aankruisen. De speler die aan de beurt is mag ook nog 1 witte en 1 gekleurde dobbelsteen combineren. Hiermee zorg je dat je op jouw scoreblad zoveel mogelijk getallen in een rij aankruist. Thuis overlegden wij altijd een beetje samen wat bij een worp de opties waren voor een speler: “wat zou je met deze worp allemaal mogen afkruisen en wat kies je dan? Welke rode getallen kun je maken, welke gele, welke groene en welke blauwe?”, wat lijkt jou de beste keuze?”. Aan het eind van het spel volgt de puntentelling. Die is op het niveau van eind groep 4, dus dat verklaart de 8+ op het doosje. Je kunt dit als ouder doen of met een rekenmachine laten uitrekenen.
4. Shut the box: optellen tot 12 en splitsen tot 10
Dit is een geweldig spel dat gaat over de basis van het rekenen in groep 3. Het aantal dat je gooit mag je omklappen op je bord. Dit mag op allerlei manieren. Ik maakte deze video met de spelregels. Speel je dit spel, dan ben je bezig met optellen, splitsen én met het vergelijken van getallen. Is dat nog net iets te lastig, speel dan alleen het getal of de getallen weg die je gooide. Gooi je 5 en 2, dan kun je in dat geval kiezen om 5 en 2 om te klappen of het getal 7. De regel dat je in dat geval ook 4 en 3 zou mogen omklappen, laat je dan even achterwege.
5. Regenwormen Junior: beginnende rekenvaardigheden
Dit spel is een flink vereenvoudigde versie van het spel Regenwormen. Op de dobbelstenen staan naast een regenworm plaatjes van broodjes, kaas, ketchup en komkommer. Broodjes zijn er 2 dus die zijn 2 punten waard en de rest allemaal 1 punt. Je probeert genoeg punten te verzamelen om een steen met regenwormen erop te kunnen pakken. Bij dit spel ben je bezig met het tellen van aantallen tot 10 en begrippen als meer/minder/genoeg. Ook oefen je met verder tellen: als je al 5 punten hebt en je pakt er 2 bij, hoef je niet opnieuw vanaf 1 te tellen. Het tellen met sprongen van 2 kan gebruikt worden als je veel dobbelstenen met broodjes gooit.
Bordspellen
Verder is het wat mij betreft altijd een goed idee om bordspellen te spelen zoals ganzenbord, mens-erger-je-niet of slangen en ladders. Zeker als je spellen doet met 2 dobbelstenen ben je automatisch aan het optellen op begin groep 3 niveau. Ook kun je getallen op de vakjes benoemen en ben je aan het verder tellen. Kijk vooral wat je in de kast hebt liggen of maak je eigen vakantiebordspel!
Gaat jouw kind van groep 3 naar groep 4, dan adviseer ik deze spellen:
1. Beverbende: getallen vergelijken en optellen tot ongeveer 20.
Al jaren is dit een van mijn favoriete spellen. Zodra mijn kinderen getallen konden vergelijken en dus konden zeggen dat 9 meer is dan 5 ben ik dit spel met ze gaan spelen. Op de kaarten van Beverbende staan de getallen 0 t/m 9 of rode beverplaatjes. Alle spelers leggen 4 kaarten gedekt voor zich neer. Twee ervan mogen ze (kort) bekijken. Door kaarten van de pakstapel te pakken en lage kaarten te gebruiken om jouw hoge kaarten te vervangen probeer je ervoor te zorgen dat jouw 4 kaarten zo min mogelijk punten waard zijn. Met rode beverkaarten mag je spieken, meer kaarten achter elkaar pakken of een kaart ruilen met een kaart van een tegenstander. Je bent steeds getallen aan het vergelijken en aan het eind tel je van iedereen de punten op om te zien wie de minste punten heeft liggen en de ronde wint met sommen als 2 + 0 + 4 + 6. Zo tel je getallen (handig) op tot maximaal 36, maar vaker tot ongeveer 20. Een spel dat veel spanning en plezier oplevert!
2. Regenwormen: (op)tellen van 8 dobbelstenen tot 36 punten.
Dit spel is erg populair en werd op Instagram veel getipt. Ik merkte dit bijvoorbeeld ook bij rekenlessen die ik gaf op het MBO, het blijft leuk om te spelen. Het heeft wat yahtzee-invloed en er is een goede balans tussen tactiek en geluk. Ook kun je punten van andere spelers afpakken en dat maakt de uitkomst ook spannend. Je gooit met 8 dobbelstenen en probeert daarmee stenen met wormen erop te verzamelen, wie de meeste wormen verzamelt wint. Bij dit spel moet je vaak meerdere getallen kunnen optellen, met sommen als 5 + 5 + 4 + 4 + 2 + 2 + 1. Kijk bij het spelen in hoeverre je je kind helpt bij het bepalen van de gegooide score. Omdat je met dobbelstenen gooit is het ook altijd mogelijk om alle stippen los te tellen.
3. I sea 10! : automatiseren van de splitsingen van 10
Dit spel van Learning Resources is perfect voor het automatiseren van de ‘vriendjes van 10’ die in groep 3 aangeboden zijn. Spelers draaien om de beurt een vrolijk vormgegeven getalkaartje om zodat er steeds meer getallen op tafel komen te liggen. Zie je een combinatie die samen 10 is, dan mag je die verzamelen, zoals 7 en 3, maar ook 6, 2 en 2. Pas wel op: draai je een haaienkaart om, dan raak je al je verzamelde kaartjes kwijt!
Even goed oefenen met deze en andere splitsingen? Pak dan je favoriete kaarten erbij en speel ‘splitsmemory’, waarmee je elke splitsing kunt oefenen die je maar wilt! Bekijk deze video om te zien hoe je dit speelt.
4. Familie Poen: geldrekenen en handig optellen tot ongeveer 100
Je kent vast het spel UNO? Nou, dit spel – wat er op het eerste gezicht wellicht gedateerd uitziet – heeft daar elementen van! Op de aflegstapel mag je een kaart leggen met dezelfde waarde of met een andere waarde maar dezelfde kleur. In dit spel bestaan de waardes 1, 2, 5, 10, 20 en 50, wat past bij de waarden in ons geldsysteem. Bij je laatste kaart zeg je ‘poen’ (net als bij UNO) en degene die het eerst al z’n kaarten kwijt is, zegt ‘familie poen’ en wint de ronde. Hij of zij krijgt dan munten van de andere spelers, passend bij de kaarten die zij nog in hun hand hebben. Wie geen gepaste munten heeft, mag met andere waarden betalen of wisselen. Hier komt een hoop onbewust geldrekenen bij kijken net als optellen met tienvouden en andere ronde getallen. Aan het eind van meerdere rondes wordt natuurlijk gekeken wie het meeste geld heeft. Suggesties voor extra regels (pestkaarten) staan in de handleiding. Echt een verrassend leuk spel!
5. Chicken out: optellen en aftrekken tot ongeveer 20
Dit is een variant van het spel 21’en. Dat is met gewone speelkaarten al een aan te raden spel waarbij je lekker veel sommen tot ongeveer 20 maakt, ook over het tiental. Met deze spelkaarten is het nog net wat interessanter. Er zijn namelijk kippenkaarten met zwarte en rode getallen en vossenkaarten die speciale regels hebben, zoals het puntentotaal verdubbelen of juist op 0 zetten. Leg je een rode getalkaart neer en ga je over de 21 punten, dan mag je dit getal ook van het totaal aftrekken. Je probeert slim te kiezen en je kaarten weg te spelen. Soms is het slim om alle kaarten te pakken zodat je daarna een hele reeks achter elkaar mag leggen. Kom je precies op 21 uit dan gaan alle neergelegde kaarten uit het spel! Wie raakt het eerst al z’n kaarten kwijt?
6. Take10: getallen tot 100
Dit spel lijkt wel iets op het partyspel Take5, maar is een stuk makkelijker en lekker snel te spelen. In dit spel leg je kaarten met de getallen 1 t/m 100 op stapels waarbij de afstand tussen de getallen niet meer dan 10 mag zijn. Ligt er een 8, dan mag je daar dus een kaart met een waarde van 9 t/m 18 op leggen. Je oefent enorm veel met de telrij tot 100 en met het tellen met sprongen van 10. Eventueel kun je even googelen op ‘honderdveld’ om die te printen en erbij te gebruiken.
7. 7ate9: automatiseren en memoriseren van optellen en aftrekken tot 10
De sommen tot 10 moet je kind snel uit het hoofd weten aan het begin van groep 4, want daar bouw je op verder als je leert rekenen tot 20 en tot 100. Een top spel om dat mee te oefenen is het spel 7ate9 (je zegt “seffen eet nain”). Je speelt zo snel mogelijk je kaarten weg. Ligt er een 6 met +/- 2 erop dan mag je er een 4 bovenop leggen of een 8. Degene die dat het snelst doet zorg ervoor dat de bovenste kaart van de stapel verandert en dus weer nieuwe sommen oplevert. Kom je boven de 10 uit dan trek je weer 10 af. Bij de kaart 9 +/- 3 mag je dus een 6 of een 2 (van 12) neerleggen. Je speelt een ronde supersnel, in een minuut of 5 weet je wie de winnaar is.
Tot slot
Hopelijk helpen deze tips bij het kiezen van spellen voor je kind. Naast de genoemde spellen zijn er nog veel meer leuke spellen om spelenderwijs rekenvaardigheden te oefenen. Denk bijvoorbeeld aan Bever Gang, Uno, Dos, L.A.M.A., Skip-Bo, Ligretto, Keer op Keer Junior, Bingo en Monopoly.
Zoek je wat meer uitdaging of spellen die passen bij hogere groepen? Dan zijn Keer op Keer 2, Biggen, Ubongo, Yahtzee, Take5, Z3bra, Skyjo of 1000 Bommen en Granaten ook echte aanraders. Wie weet schrijf ik daar later nog een blog over!
Of je kind nu naar groep 3 of groep 4 gaat: er is genoeg keus. Van dobbelspellen en kaartspellen tot klassiekers in een nieuw jasje. Er zit vast iets tussen dat bij jullie past. Kies iets dat aansluit bij wat je kind leuk vindt én bij wat jullie willen oefenen. Zo wordt rekenen in de vakantie gewoon een feestje!
Kies één of twee spellen die bij jullie passen en probeer ze eens uit. Wedden dat je kind niet eens doorheeft dat hij of zij aan het rekenen is?